‘ಒಂ’: ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಉಪೇಂದ್ರ ಮೂಡಿಸಿದ ಮಾನಸಿಕ ಧ್ವನಿವೇಧನೆ 

1995ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಉಪೇಂದ್ರ ನಿರ್ದೇಶನದ ಒಂ ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿರಾಮಬಿಂದುವಿನಂತೆ ನಿಂತಿದೆ. ಗ್ಯಾಂಗ್‌ಸ್ಟರ್ ಕಥೆ, ಮಾನಸಿಕ ಗತಿಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಪ್ರೇಮದ ಸಂಕಟ, ದ್ರೋಹ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಮರುಪರಿಶೀಲನೆ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಒಂದೇ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿ, ಉಪೇಂದ್ರ ಅವರು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯು ಇಂದಿಗೂ ಚರ್ಚೆಗೆ ಗ್ರಾಸವಾಗಿದೆ.
ಈ ಸಿನಿಮಾ ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಾಲಘಟ್ಟದ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ; ಅದು ಮನುಷ್ಯನ ಮನಸ್ಸಿನ ಕತ್ತಲೆಯ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ಬಿಡಿಸುತ್ತದೆ.

 ಉಪೇಂದ್ರರ ದೃಷ್ಟಿ: ಕಥೆ ಹೇಳುವ ಹೊಸ ಧೋರಣೆ 

ಅಂದು 90ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸರಳ ಕಥನ ಮತ್ತು ಒಳ್ಳೆಯವನ ಜಯ – ಕೆಟ್ಟವನ ಸೋಲು ಎಂಬ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಸೆರೆಯಾಗಿದ್ದಾಗ, ಒಂ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಭಗ್ನಗೊಳಿಸಿದ ಚಿತ್ರ.
ಉಪೇಂದ್ರ ಅವರು ಇಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ನಾನ್-ಲಿನಿಯರ್ ಕಥನರಚನೆ, ಅದ್ಭುತ ಸಂವೇದನಾಶೀಲ ಕ್ಲೋಸ್‌ಅಪ್ ಶಾಟ್‌ಗಳು, ಗಟ್ಟಿ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳು, ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ಗೊಂದಲಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಸೈಕೋ-ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ದೃಶ್ಯಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಹೊಸ ಶೈಲಿಯತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ದುವಂಥವು.

ಉಪೇಂದ್ರ ಅವರು ಕೇವಲ ನಿರ್ದೇಶಕನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ;
ಅವರು ಕಥಾಹೇಳುವ ಚಿಂತಕ.
ಅವರು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೃಶ್ಯಕ್ಕೂ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಾತ್ವಿಕ ಅರ್ಥ ಇದೆ—‘ಮಾನವನು ಏಕೆ ತಪ್ಪು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಾನೆ?’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪರ್ಯಾಯ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಪ್ರಯತ್ನವೇ ಒಂ.

ನಾಯಕನ ಪಾತ್ರ: ಹೆಸರಿಲ್ಲದ, ಸೀಮೆ ಇಲ್ಲದ ಮನಸ್ಸಿನ ವ್ಯಥೆ
ಶಿವರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಈ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ನಟನೆಯನ್ನೇ ಮಾಡಿಲ್ಲ;
ಅವರು ಒಬ್ಬ ಸಂಕಟಪಡುವ, ಮೂಲೆಗುಂಪಾಗಿರುವ, ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾದ, ದಾರಿ ತಪ್ಪಿದ ಯುವಕನ ಜೀವಂತ ರೂಪ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅವರ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಮಟ್ಟದ ಸಂಘರ್ಷಗಳಿವೆ:

1. ಸ್ವತಃ ಅವರ ಮನಸ್ಸಿನ ಮಾನಸಿಕ ಯುದ್ಧ
2. ಪ್ರೇಮದಲ್ಲಿ ಎದುರಾದ ಅವಿಶ್ವಾಸದ ನೋವು
3. ಸಮಾಜದ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ಸ್ಟರ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯತ್ತ ಒಲಿದ ಬಲಹೀನತೆ

ಈ ಮೂರು ಸಂಕಟಗಳ ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡವನ ಹೋರಾಟವೇ ಚಿತ್ರದ ಮರ್ಮ.
ಈ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೀರೋಯಿಸಂ ಇಲ್ಲ;
ಹಾಗೇ ‘ವಿಲನ್’ ಅಂದ್ರೆ ಯಾವೊಬ್ಬರೂ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಉಪೇಂದ್ರನ ಮೂಲ ಸಂದೇಶ ಸ್ಪಷ್ಟ.

 ವಾಸ್ತವ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ಸ್ಟರ್‌ಗಳ ಬಳಕೆ — ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ಧೈರ್ಯ 

ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಮಾಡದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಉಪೇಂದ್ರ ಅವರು ಮಾಡಿದರು.
ಅವರು ನಿಜ ಜೀವನದ ಬೆಂಗ್ಳೂರು ಗ್ಯಾಂಗ್‌ಸ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರದಲ್ಲೇ ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳಾಗಿ ಬಳಕೆ ಮಾಡಿದರು.
ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಎರಡು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂತು:

1)ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಅದ್ಭುತ ನೈಜತೆ ದೊರೆಯಿತು
2)ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ‘ಇದು ನಿಜವಾದ ಕಥೆಯೇ?’ ಎಂಬ ಭಾರೀ ಕುತೂಹಲ ಹುಟ್ಟಿತು

ಈ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಉಪೇಂದ್ರ ಅವರು ಕನ್ನಡ ಕ್ರೈಂ ಸಿನೆಮಾಗೆ ಹೊಸ ಮುಖ ನೀಡಿದರು.

 ಪ್ರೀತಿ—ವಿಶ್ವಾಸ—ದ್ರೋಹ: ಚಿತ್ರದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅಸ್ತಿಪಂಜರ 
ಗ್ಯಾಂಗ್‌ಸ್ಟರ್ ಕಥೆಯ ಹಿಂದಿನ ನಿಜವಾದ ಹೋರಾಟ ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯ ವ್ಯಥೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಿನಿಮಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ನಾಯಕನ ಪ್ರೀತಿ ಪಾತಳೆಗಿಳಿದಾಗ,
ಅವನ ಆತ್ಮಸ್ಥೈರ್ಯ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆ ಕುಸಿದಾಗ,
ಅಪರಾಧದ ಜಗತ್ತು ಅವನಿಗೆ ‘ದಾರಿ’ ನೀಡುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಈ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಜಟಿಲತೆಯೇ ಒಂ ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ಕೇವಲ ಆಕ್ಷನ್-ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಆಗಿ ಅಲ್ಲದೆ ಮನುಷ್ಯನ ಮನಸ್ಸಿನ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನವಾಗಿ ರೂಪಕೊಳಿಸಿದೆ.
ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಕಾಲಕ್ಕಿಂತ ಮುಂದೆ: ಕ್ಯಾಮೆರಾ, ಸಂಗೀತ, ಸಂಕಲನ

 ಕ್ಯಾಮೆರಾ: 
ಬೀದಿ ಜಗಳ, ಗನ್‌ಶಾಟ್‌ಗಳು, ಹಿಂಬಾಲಿಸುವ ದೃಶ್ಯಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಹೊಸಪಂಕ್ತಿ.

 ಸಂಗೀತ: 
ಹಂಸಲೇಖರ ಸಂಗೀತ ಈ ಚಿತ್ರದ ನರಮಂಡಲ.
ಪ್ರೀತಿಯ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮೃದು ಸ್ವರಗಳು,
ಗ್ಯಾಂಗ್‌ವಾರ್ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾದ ಬೀಟ್‌ಗಳು—
ಸಂಗೀತವೇ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

 ಸಂಕಲನ: 
ರಿಯಾಲಿಟಿ ಮತ್ತು ಇಮ್ಯಾಜಿನೇಷನ್ ಮಿಶ್ರಿಸುವ ವಿಧಾನ—
ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ “ಏನು ನಿಜ? ಏನು ತಪ್ಪು?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ರೀತಿ,
ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ.

 ಒಂ — ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪರಿಣಾಮ 

1)ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಟ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಆಗಿ ಉಳಿದ ಚಿತ್ರ

2)ಡೈಲಾಗ್‌ಗಳು ಜನರ ನಾಲಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಜೀವಂತ

3)20ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಮರುಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ಅಪರೂಪದ ಚಿತ್ರ

4)ಅಡಿಗಡಿಗೆ ಪೀಳಿಗೆಗಳು ನೋಡಿಬಿಟ್ಟರೂ ಹೊಸತನ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳದ ಚಿತ್ರ

5)ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾಗೆ Dark Narrative ಅಪರೂಪದ ಉಡುಗೊರೆ

ಒಂ ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಭಾವ ಇಷ್ಟೊಂದು ದೊಡ್ಡದು,
ಇಂದು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಅನೇಕ ಕ್ರೈಂ-ಪ್ಯಾಟರ್ನ್ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೂ
ಅದರ ಛಾಯೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಉಪೇಂದ್ರರ ‘ಒಂ’ — ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಕಾಡುವ ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಗ್ರಂಥ
‘ಒಂ’ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ‘ಆರಂಭ’ ಎಂಬರ್ಥ,
ಆದರೆ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಅದು ಒಬ್ಬನ ಜೀವನದ ವಿಕಾರಗಳ ಮೂಲವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಉಪೇಂದ್ರರ ಒಂ ಒಂದು ಸಿನಿಮಾವಲ್ಲ:
ಅದು ಮಾನವ ಮನಸ್ಸಿನ ಭಾವನೆ, ದ್ರೋಹ, ಅಳುಕು ಮತ್ತು ಅಂಧಕಾರದ ಅಂತಃಕರಣವನ್ನು ಎಳೆಯುವ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಯೋಗ.

ಈ ಚಿತ್ರ ಕಾಡುತ್ತದೆ…
ಏಕೆಂದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ‘ಅಪರಾಧದ ಕಥೆ’ ಇಲ್ಲ—
ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿದ ಬದುಕಿನ ನಿಜಸ್ವರೂಪ ಇದೆ.